راز تاریک انیشتین: «من یک کلاهبردار غیرارادی هستم»
آیا تا به حال صدایی در سرتان گفته: «تو یک متقلبی و بالاخره همه میفهمند که هیچی بلد نیستی»؟ فکر میکنید تنها هستید؟ آلبرت انیشتین، نماد نبوغ قرن بیستم، درست قبل از مرگش به ملکه بلژیک اعتراف کرد:
«اینکه برای کارهایم بیشازحد ارزش قائل میشوند، حالم را بد میکند؛ ناچارم خودم را یک کلاهبردارِ ناخواسته تصور کنم.»
در اپیزود دهم پادکست بینابین، ما به سراغ پدیدهای میرویم که ۸۲٪ انسانها (از جمله تام هنکس و میشل اوباما) را درگیر کرده است: سندروم ایمپاستر (Imposter Syndrome).
سندروم ایمپاستر چیست؟ (وقتی دادستانِ درون حمله میکند)
در سال ۱۹۷۸، دکتر کلانس و آیمز متوجه شدند بسیاری از افراد موفق، دستاوردهایشان را به «شانس» نسبت میدهند نه «توانایی». ذهن ما مثل یک دادگاه است. یک دادستان بیرحم (منتقد درون) مدام به شما اتهام میزند که «کافی نیستی» و شما بدون دفاع، محکوم میشوید. در این اپیزود، ما یاد میگیریم چطور وکیل مدافع خودمان باشیم.
جعبهابزار ۶ گانه برای غلبه بر حس شیادپنداری
برای پیروزی در دادگاه ذهن، باید به این ۶ ابزار مجهز شوید:
۱. ساخت «پرونده شواهد» (Evidence File) مغز ما «سوگیری منفی» دارد؛ یک انتقاد را حفظ میکند اما ده تشویق را فراموش میکند.
۲. تکنیک بازجویی سه سؤالی (از متد CBT) وقتی فکرِ «من گند میزنم» سراغتان آمد، آن را روی صندلی بازجویی بنشانید:
۳. تغییر هویت: از «دانای کل» به «راهنما» بزرگترین دروغ سندروم ایمپاستر این است که «باید همه چیز را بدانی».
۴. کتابدرمانی استراتژیک برای درک علمی این حس، دو کتاب را پیشنهاد میکنم:
۵. قانون اقدام ناقص (ضد کمالگرایی) بنیانگذار لینکدین میگوید: «اگر از اولین نسخه محصولتان خجالت نمیکشید، یعنی خیلی دیر آن را عرضه کردهاید.»
۶. استراتژی افشای کنترلشده این حس از «شرم» و «تاریکی» تغذیه میکند. وقتی دربارهاش حرف میزنید، قدرتش را از دست میدهد.
جمعبندی: درو کردنِ کاشتهها
حافظ میگوید: «من اگر نیکم و گر بد تو برو خود را باش / هر کسی آن دِرَوَد عاقبت کار که کشت». به جای مقایسه باطن زندگی خودتان با ظاهر زندگی دیگران، روی کاشتن بذر تلاش تمرکز کنید.
