بوم مدل کسب‌وکار چیست؟ راهنمای عملی پر کردن ۹ بخش بیزینس مدل

9 . 28:46

وقتی لوستر ۳ میلیونی تبدیل به آهن‌قراضه می‌شود!

چند وقت پیش، یک جفت لوستر خریدم و تصمیم گرفتم بدون نصاب آن‌ها را وصل کنم. نتیجه؟ ۳ ساعت کلافگی و باز و بسته کردن قطعات. چرا؟ چون «دفترچه راهنما» نداشتم. کسب‌وکار هم دقیقاً همین است. ایده‌های ما مثل قطعات آن لوستر، باارزش هستند؛ اما بدون نقشه راه، فقط باعث هدر رفتن سرمایه و انرژی می‌شوند.

در اپیزود نهم پادکست بینابین، درباره قدرتمندترین ابزار تبدیل ایده به ثروت صحبت می‌کنیم: بوم مدل کسب‌وکار (Business Model Canvas).

چرا طرح کسب‌وکار (Business Plan) مرده است؟

تا چند سال پیش، باید یک دفترچه ۱۰۰ صفحه‌ای می‌نوشتید که بعداً در کتابخانه خاک می‌خورد. اما در سال ۲۰۰۸، الکساندر استروالدر انقلابی به پا کرد. او گفت به جای کتابچه، بیایید کل کسب‌وکار را روی یک صفحه بیاوریم. طبق گزارش CB Insights، سه دلیل اصلی شکست استارتاپ‌ها عبارتند از:

  1. عدم نیاز بازار (۴۲٪)
  2. تمام شدن پول (۲۹٪)
  3. باختن به رقبا (۱۹٪)

بوم مدل کسب‌وکار دقیقاً طراحی شده تا جلوی این ۳ فاجعه را بگیرد.

راهنمای عملی پر کردن ۹ خانه بوم (با مثال واقعی)

بیایید با داستان «علی»، یک برنامه‌نویس اندروید که می‌خواهد دوره آموزشی بسازد، این ۹ بخش را یاد بگیریم:

۱. بخش مشتریان (Customer Segments) برای چه کسی ارزش خلق می‌کنید؟ اشتباه علی این بود که می‌گفت «همه».

  • اصلاح: «دانشجویان سال آخر کامپیوتر که دنبال مهارت برای استخدام فوری هستند.»
  • درس: به قول ست گادین، دنبال «کوچکترین بازار ممکن» باشید.

۲. ارزش پیشنهادی (Value Proposition) چه قولی به مشتری می‌دهید؟ مردم مته نمی‌خرند، سوراخ روی دیوار می‌خرند.

  • اصلاح: «قول می‌دهم در پایان دوره، اولین اپلیکیشن واقعی‌ات را ساخته باشی و آماده استخدام باشی.» (نه اینکه بگوید ۱۰۰ ساعت ویدیو دارم).

۳. کانال‌ها (Channels) چطور محصول را به دست مشتری می‌رسانید؟

  • آگاهی: اینستاگرام و لینکدین.
  • ارزیابی: ویدیوهای یوتیوب.
  • خرید: وب‌سایت شخصی.

۴. ارتباط با مشتری (Customer Relationships) بعد از خرید، او را رها می‌کنید؟

  • اصلاح: ساخت یک سرور دیسکورد (Discord) برای رفع اشکال و ایجاد حس قبیله.

۵. جریان‌های درآمدی (Revenue Streams) از کجا پول در می‌آورید؟ فقط فروش دوره خطرناک است.

  • مدل علی: دوره مقدماتی (ارزان) + بوت‌کمپ پیشرفته (متوسط) + مشاوره خصوصی (گران).

۶. منابع کلیدی (Key Resources) چه دارایی‌هایی دارید؟

  • مهم‌ترین منبع علی: ۴ سال تجربه کار واقعی در شرکت‌های بزرگ (نه دوربین و میکروفونش).

۷. فعالیت‌های کلیدی (Key Activities) چه کارهایی باید هر روز انجام شود؟

  1. تولید محتوا.
  2. برگزاری جلسات لایو.
  3. آپدیت دوره.

۸. شرکای کلیدی (Key Partners) چه کسی می‌تواند کمکتان کند؟

  • شریک علی: یک طراح گرافیک (برای اسلایدها) + انجمن‌های علمی دانشگاه (برای تبلیغ).

۹. ساختار هزینه‌ها (Cost Structure) پول‌ها کجا می‌روند؟

  • ثابت: هاست، دامین، اینترنت.
  • متغیر: تبلیغات، درصد پلتفرم فروش.

تمرین: نقشه گنج خودتان را بکشید

«خشت اول گر نهد معمار کج / تا ثریا می‌رود دیوار کج» همین امروز یک کاغذ بردارید و فقط به این دو سوال جواب دهید:

  1. مشتری دقیق من کیست؟
  2. قول من به او چیست؟

این شروع معماری کسب‌وکار شماست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Title
.